DeurneWiki een encyclopedie over, voor en door Deurne(naren)!
U kunt ons steunen door lid of vriend van Heemkundekring H.N. Ouwerling te worden.
Iedere woensdagochtend zijn wij tussen 10 en 12 uur in het heemhuis: Stationsstraat 73.

Doorn (toponymie)

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
Ga naar: navigatie, zoeken
Toponiem Doorn - notatie van Deurne N.Br. 1641 DOREN

Plaatsen waarvan de naam of een deel van de naam afgeleid is van het woord doorn (dorn, thorn) komen voor in verschillende plekken in het West-Germaanse taalgebied, zoals Nederland, België, Duitsland en Engeland. Een bekend voorbeeld is Deurne, dat zowel in Nederland als in Vlaanderen voorkomt. Het woord is afgeleid van het Germaanse woord durnum, dat doorn betekende (meervoud durnu-) [1].

Verklaring van het deelwoord "doorn" in de plaatsnaam[bewerken]

Zoals de uitgang -dam in Amsterdam verklaard wordt door de aanwezigheid van een dam (in de Amstel) zo gaf men ook aan nederzettingen bij een doornbegroeïng]] een naam met daarin het woord doorn (bijvoorbeeld Doornik).

Voorbeelden van plaatsnamen met "doorn" die afgeleid zijn van durnu[bewerken]

Nederland: Deurne (Nederland),[2] Doornenburg[2], Doornik[2], Doornspijk[2]

België: Deurne (Vlaams-Brabant), Deurne (Waals-Brabant), (Tourinnes la Grosse)

Duitsland: Appeldorn

Engeland: ...

Een deel van de namen gaat vermoedelijk terug op een afleiding uit -tere, dat een boom aanduidt.[3].

Voorbeelden van die mogelijk maar niet zeker afgeleid zijn van durnu[bewerken]

Nederland[bewerken]

Deurningen, Deursen, Deurze, Doorning, Doornsteeg, Doorwerth, Hellendoorn, Odoorn Dr., Thorn (Limburg), Doorn (Utrecht)

België[bewerken]

  • Deurne (Antwerpen) (Romaans "Torninis"), Doornik (Tournai), Turnhout

Duitsland[bewerken]

  • Dornick

Engeland[bewerken]

  • Appledore, Thorne, Thornton

Voorbeelden van plaatsnamen met "doorn" die niet afgeleid zijn van durnu[bewerken]

  • Apeldoorn, van appuldrum, appelboom. [2]
  • Appeltern, idem[2]
  • IJzendoorn, van Oud-Germaans Isandro[2]
Alle dr*n / tr*n plaatsnamen op de kaarten van BLAEU - * = klinker

Trivia[bewerken]

  • Bij de studie van toponiemen dient altijd op de oudst bekende vorm terug gegrepen te worden. Meerdere namen die tegenwoordig op -doorn eindigen, gaan terug op een vorm die daar niets mee te maken heeft. Een voorbeeld is Apeldoorn (792-793: Appoldro), dat 'appelboom' betekent. Ook daarmee vergelijkbare namen in het buitenland gaan vermoedelijk op 'appelboom' terug.[4]

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Maurits Gysseling: Toponymisch Woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (vóór 1226)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Maurits Gysseling: Toponymisch Woordenboek van België, Nederland, Luxemburg, Noord-Frankrijk en West-Duitsland (vóór 1226), 1960
  3. Laak, J.C. ter, manuscript. Deventer
  4. Lexicon van Nederlandse Toponiemen tot 1200, Künzel R., D. Blok en J. Verhoeff, Amsterdam 1989, uitg, Meertens Instituut, pag. 69