DeurneWiki een encyclopedie over, voor en door Deurne(naren)!
U kunt ons steunen door lid of vriend van Heemkundekring H.N. Ouwerling te worden.
Iedere woensdagochtend zijn wij tussen 10 en 12 uur in het heemhuis: Stationsstraat 73.

Kruisstraat

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
Ga naar: navigatie, zoeken
Het hekwerk van het voormalige Sint-Jozefziekenhuis werd nog door Hub van Doorne gesmeed. (foto: collectie gemeente Deurne)
In 1906 liet Antoni van de Mortel een nieuwe smederij met woonhuis bouwen in de Kruisstraat. Collectie briefhoofden heemkundekring

De straatnaam Kruisstraat werd bij de wijkindeling van de gemeente Deurne per 1 oktober 1930 officieel vastgesteld. In de bijlagen van besluit nr. 100 werd de straat omschreven als: vanaf het Haageind nabij de R.K. Pastorie naar den Bakelschendijk.

Smeden[bewerken]

De Kruisstraat had vroeger iets met smeden. Neem allereerst onze Hub van Doorne die zijn carrière begon als smid. Eigenhandig smeedde hij destijds het ijzeren hekwerk rond het voormalige Sint-Jozefziekenhuis, dat inmiddels plaats heeft moeten maken voor seniorenwoningen. Minder bekend is dat zijn overgrootvader Martinus van Doorne, die ook smid van beroep was, van 1827 tot aan zijn dood in 1860 in de Kruisstraat woonde en dat ook zijn grootvader daar is geboren. De Van Doorne's woonden, gezien vanuit de Kerkstraat, links van de splitsing met de Muggenhoek, de straatnaam die heeft moeten wijken voor de Flemingstraat. Op die plek is nu de Deurnese Stichting Ateliers (Destat) gehuisvest in de voormalige VMBO-school. Velen jaren later (1947) is ook Toon van Osch als smid in de Kruisstraat D153 gestart.

Begin 19de eeuw woonde daar Jan Antoni van Neerven. Toen zijn enige dochter Willemijntje amper vier jaar oud was verloor hij zijn vrouw. Een kwart eeuw later herhaalde zich dit drama in de volgende generatie. Willemijn, inmiddels gehuwd, moeder van een eveneens 4-jarig dochtertje en weduwe geworden van Leonard Welt Koppens, woonde in bij haar vader in de Kruisstraat. In de koude januarimaand van 1831 trok ze tijdens een omstuimige sneeuwstorm met een zak naar de Peel om er wat turven te halen, maar ze werd de volgende dag doodgevroren in de sneeuw teruggevonden. Haar vader stierf nog datzelfde jaar. Haar dochter Francisca Koppens trouwde later met Willem van Dinther en vele tientallen Deurnenaren mogen haar hun voormoeder noemen.

Ook de bekende Deurnese smedenfamilie Aldenzee woonde in de eerste helft van de 19de eeuw in de Kruisstraat. In december 1870 ging hun huis, vlak nadat het verkocht was aan de blauwverver Gerard Trinus maar terwijl het nog bewoond werd door Martinus Aldenzee (1845-1920), in vlammen op. Deze smid woonde ongeveer op de plaats waar later de "goede moordenaar" Nol van der Zanden woonde bij de kruising met de Visser.

Smid Antonius van de Mortel (1855-1933) smeedde het ijzer sinds 1868 aan de overkant, op de plek waar nu de bejaardenwoningen van Zonneland staan. Later ging het bedrijf over op zijn zoon Willem.

Bouwvakkers[bewerken]

Ook aan bouwvakkers was geen gebrek in de Kruisstraat. Op huisnummer 10 woonde Janus Martens, die samen met zijn broer Jan een stucadoorsbedrijf had. Hun buurman was Frans "Timmer" van den Einden. In 1915 startte Marinus Leonardus de Bijl in de Kruisstraat zijn timmerbedrijf. Later zou zijn zoon Leo het bedrijf overnemen.
Jan Fransen startte er zijn houthandel en zijn inmiddels bejaarde zoon Toon bouwde het uit tot een bloeiend bedrijf.

Levensschool[bewerken]

In 1960 werd voormalige loods van houthandel Fransen omgebouwd tot twee klaslokalen. Louis van de Burgt gaf er, samen met Fons Jansen, les aan jeugdige fabrieksarbeiders. Later zou deze levensschool verhuizen naar de voormalige Ulo-school, eerst in de Martinetstraat en vervolgens aan de Bakelseweg.

Bewoners in 1953[bewerken]

In 1953 werd de oude huisnummering vervangen door de huidige adressen van straatnaam met huisnummer. Onderstaand ziet u het overzicht dat destijds gemaakt is. Door de zandloper aan te klikken kunt de de betreffende kolom sorteren.

Hoofdbewoner Oude nr Nieuw adres
Neerven-Hoebergen, wed. van D. 8 Kruisstraat 2
Dielissen, Johannes A. D.152 Kruisstraat 36
Verstappen, Josephus D.153 Kruisstraat 34
Stokman, Frans J.A.J. D.154 Kruisstraat 30
Bijl,de Leonardus Antonius D.155 Kruisstraat 26
Manders, Hendricus M. D.155 Kruisstraat 24
Franssen, Johannes F. D.159 Kruisstraat 20
Manders, Johannes H D.160 Kruisstraat 18
Einden,van den Franciscus H. D.161 Kruisstraat 14
Martens, Johan D.162 Kruisstraat 12
Martens, Adrianus [1] D.163 Kruisstraat 10
Einden,van den Catharina D.164 Kruisstraat 8
Veenbedrijf D.164a Kruisstraat 6a
Boerenkamp, Antonius D.165 Kruisstraat 6
Rakels, Wilhelmus D.165a Kruisstraat 4
Parochiehuis D.166 Kruisstraat 1
Zusterklooster D.167 Kruisstraat 3
Burgt,van den Ludovicus H. D.168 Kruisstraat 5
Bezig met het laden van de kaart...

Literatuur[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties