Henricus Wilhelmus Roes (1864-1941)

Hendrik Roes
Foto: RHCe - coll. Beeldarchief heemkundekring H.N. Ouwerling
Persoonsinformatie
Volledige naam	Henricus Wilhelmus Roes
Roepnaam	Hendrik
Geboorteplaats	Winssen
Geboortedatum	12 februari 1864
Overl.plaats	Deurne
Overl.datum	4 oktober 1941
Beroep(en)	kapelaan en pastoor van Deurne

Hendrik Roes (1864-1941) was kapelaan en pastoor van de Sint-Willibrordusparochie in Deurne. Tevens werd hij bekend als emancipator van de boerenstand in Peelland, net als zijn collega Gerlacus van den Elsen. Via zijn blad Rust Roest brak hij een lans voor het gebruik van kunstmest. Roes was een zoon van notaris Bernardus Antonius Roes (1822-1904) en Joanna Maria van Koolwijk (1827-1876).

Inhoud 1 Opleiding 2 Kapelaan en pastoor 3 Gedicht 4 50-jarig priesterfeest 5 Nevenfunctie 6 Kapelaans 7 Zijn dood en begrafenis 8 Beeld 9 Pastoor Roespark 10 Literatuur 11 Zie ook

[bewerken] Opleiding

Zijn eerste onderricht ontving hij op de lagere school te Winssen. In 1876 vertrok hij naar Bolduc. In deze periode heeft hij vele van zijn latere medewerkers en vrienden leren kennen. Zijn besluit om priester te worden werd ook in deze periode geboren. Daarom vertrok hij naar Sint-Michielsgestel om het jaar daarop in 1883 naar het groot seminarie in Haaren te gaan. Op 15 juni 1889 werd hij door mgr. Godschalk tot priester gewijd.

[bewerken] Kapelaan en pastoor

Hij begon zijn geestelijke carrière als kapelaan in januari 1891 in Alphen aan de Maas. Na een korte tijd in Sint-Michielsgestel werd hij kapelaan te Deurne waar hij werkte in het pastorale team van pastoor Godefridus Albertus Arnoldus Bots (1855 -1918) en onder andere (geestelijk) adviseur van de Boerenbond Deurne werd.
Roes was tussen 1909 en 1919 pastoor in het Brabantse Kessel. Daarna werd Roes pastoor te Deurne. Hij richtte er de huishoudschool Sancta Maria op en ging door met zijn activiteiten ter emancipatie van de boerenstand. Hij stond op gespannen voet met Hendrik Wiegersma.

Roes schreef diverse boeken over landbouwkundige zaken:

• Landbouwboek, derde deel (1914)
• Bemesting, veldvruchten-, groente- en ooftteelt (1922)
• Bemesting op zandgrond

Hij was ook de grondlegger van het Deurnese Boerenbondsblaadje wat later uitgroeide tot Weekblad voor Deurne en hij initieerde het Landbouwblad Rust Roest dat landelijk uitgegeven werd.

[bewerken] Gedicht

Voor trouwlustige meisjes is een gedicht dat pastoor Roes publiceerde in zijn lijfblad Rust Roest.

[bewerken] 50-jarig priesterfeest

Ter gelegenheid van zijn 50-jarig priesterfeest op 15 juni 1939 mocht pastoor Roes uit handen van mr. dr. L.N. Dekkers, in die tijd minister van Landbouw en voorzitter van het huldigingscommité, een herinneringsboek in ontvangst nemen, genaamd "Rust Roest". Uit diens handen mocht pastoor Roes tevens de onderscheiding van ridder in de Orde van Oranje Nassau ontvangen.

[bewerken] Nevenfunctie

• Medeoprichter van het Wit-Gele Kruis Deurne en van 25 april 1928 tot 27 oktober 1941 geestelijk adviseur in het oprichtingsbestuur.
• Oktober 1931: directeur-voorzitter van de r.-k. vereniging KJV

[bewerken] Kapelaans

Tijdens zijn pastoraat in Deurne werd hij bijgestaan door de kapelaans:

• Antonius Cornelis Franciscus Claassen (1903-1988)
• Michael Adrianus Jansen (1880-1944)
• Everardus Antonius Cornelis van Kemenade (1905-1989)
• Matheus Dominicus Lam (1909-1981)
• Johannes Josephus Lempens (1913-1983)
• Johannes Maria Petrus Litjens (1886-1966)
• Johannes Petrus Spanjers (1903-1998)
• Henricus Godefridus Verhoeven (1881-1945)

[bewerken] Zijn dood en begrafenis

Hendrik Roes overleed op 77-jarige leeftijd en werd begraven in een grafkelder op het kerkhof van zijn Sint-Willibrorduskerk. Hij werd er op een baar neergelegd. Bij de opening van het graf ter ruiming, in de negentiger jaren van de twintigste eeuw, werd zijn stoffelijk overschot ogenschijnlijk nog intact aangetroffen. Bij de eerste aanraking verging het lichaam echter tot stof. Het kostuum was daarentegen nog praktisch bruikbaar. Na ruiming werd de grafkelder verwijderd, doch de steen die de tombe afdekte, ligt nog op het kerkhof.

Roes werd als pastoor in Deurne opgevolgd door pastoor Witlox.

[bewerken] Beeld

Het bronzen borstbeeld van pastoor Roes staat in het pastoor Roespark. De kunstenaar is Albert Termote. Het beeld is bij de onthulling op 4 oktober 1951, precies tien jaar na het overlijden van pastoor Roes, door pastoor Van Dinter aan de gemeente overgedragen. Jan Jegerings, de directeur van de Boerenbond Deurne, heeft zich ingespannen voor een borstbeeld van deze boerenpastoor. Hendrik Wiegersma wees op de kunstenaar Albert Dermote. Toen hij zijn opdracht aanvaardde kwam hij naar de Peel om nader kennis te maken met de streek en het werk van pastoor Roes. Aanvankelijk stond het borstbeeld op het Stationsplein, dat toen ook Pastoor Roesplein heette. Later stond het beeld ook nog enige tijd aan de Lagekerk.

[bewerken] Pastoor Roespark

Van 1963 tot 1965 was er in de pastoorswijk in de Houtenhoek een straat naar hem vernoemd. Uiteindelijk werd die betreffende straat omgedoopt in Mozartstraat. Als hulde aan pastoor Roes is later het park tussen de Kerkstraat en de Kruisstraat naar hem genoemd: Pastoor Roespark.

[bewerken] Literatuur

Weekblad Rust Roest van 15 juni 1939.

[bewerken] Zie ook

• Pastoors van de parochie Deurne
• Kapelaans van de parochie Deurne