U steunt de heemkundekring door lid of vriend te worden.
Iedere eerste maandag- en woensdagochtend van de maand van 10 tot 12 uur kunt u ons bezoeken in het heemhuis (met uitzondering van augustus).

Johannes Francis Hubertus Rousseau (1805)

Uit DeurneWiki, de historische encyclopedie voor groot-Deurne.
(Doorverwezen vanaf Johannes Rousseau)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Johannes Francis Hubertus Rousseau
Persoonsinformatie
Volledige naam Johannes Francis Hubertus Rousseau
Geboorteplaats Roermond
Geboortedatum 27 april 1805
Overl.plaats na 1849
Partner(s) Maria Sophia Henrica Maes
Beroep(en) huisarts
Achter het geboomte rechts is het huis waarin dokter Rousseau woonde nog zichtbaar.
foto collectie Oudheidkamer

Johannes Francis Hubertus Rousseau was van 1830 tot 1849 huisarts in Deurne.

Afkomst en gezin[bewerken | brontekst bewerken]

Johannes Franciscus Hubertus Rousseau was een zoon van de Roermondse chirurg Joannes Baptista Rousseau (Roermond 1773-1850 Roermond) en Maria Catharina Paris (Roermond 1771-1842 Roermond).

Hij huwde, waarschijnlijk in België, met Maria Sophia Henrica (Jeanette) Maes. Uit dit huwelijk werd, voor zover bekend, maar één kind geboren:

  1. Maria Catharina Huberta Emelia, (Deurne 16 mei 1837)

Opleiding en aanstelling[bewerken | brontekst bewerken]

Rousseau startte met ingang van 1 juli 1830 zijn praktijk in Deurne. Hij volgde daarmee de ruim twee jaar daarvoor overleden dokter Hendrik Theodoor van Baar op. Als gemeentearts kreeg hij een jaarwedde van 250 gulden. Hij had zijn opleiding genoten aan de hogeschool te Luik en was kandidaat in de medicijnen toen hij naar Deurne kwam. Zijn oudste broer Jan Baptist Rousseau (1800-1845) was huisarts in Venray. Uit een rapport van de districtscommissaris blijkt dat deze Venrayse arts als zeer kundig bekend stond en ook herhaaldelijk naar Deurne werd geroepen.

Bezig met het laden van de kaart...

Belgische Opstand[bewerken | brontekst bewerken]

Johannes Rousseau stond bij zijn indiensttreding in 1830 op het punt om in Luik zijn doctoraalexamen te doen en in het najaar van dat jaar slaagde hij daarvoor ook. Maar zijn Limburgse afkomst, in combinatie met zijn studie in Luik, bezorgde hem hier veel ongemak. Nog geen twee maanden na zijn aantreden in Deurne brak namelijk de Belgische Opstand uit en de huidige provincie Limburg koos daarbij de kant van de Belgen. Niet alleen was daarmee de grens met Venray en Meijel tevens landsgrens geworden, hetgeen de contacten van Rousseau met zijn familie ernstig belemmerde, maar bovendien werd hij als “buitenlander” met argusogen bekeken en als mogelijke landverrader behandeld.

Diploma niet erkend[bewerken | brontekst bewerken]

Toen hij in de winter van 1830-1831 zijn Luikse diploma ter visie aanbood aan het Provinciaal Bestuur werd het als ongeldig beschouwd en diende hij alsnog een Nederlands diploma te halen en zolang aan die voorwaarde niet was voldaan moest Rousseau uit zijn ambt moest worden gezet, tenzij de Commissie van geneeskundig onderzoek een andere beslissing zou nemen. In het najaar van 1831 kwam ook die commissie tot de conclusie dat de diploma’s van Rousseau hier niet erkend werden en dat hem de uitoefening van de geneeskunst moest worden ontzegd. Zo kwam dus de medische carrière van Rousseau in Deurne stil te liggen, maar waarschijnlijk heeft hij nog wel het eerste halfjaar van 1831 zijn praktijk hier uitgeoefend. Zelfs zijn er aanwijzingen dat hij ook in de tweede helft van 1831 voortging met de onbevoegde uitoefening van de geneeskunst. In 1833 verkocht hij zijn huisje in Deurne, om zijn studie in Leiden (opnieuw) te gaan voltooien.

Stil en zedelijk gedrag[bewerken | brontekst bewerken]

Door burgemeester Van Riet en de districtscommissaris werden rapporten opgesteld over de politieke denkbeelden van de “Belg” Rousseau, waarin geschreven werd dat de dokter al vanaf het begin van de opstand er openlijk voor uitkwam dat hij sympathiseerde met de opstandelingen. Dat was overigens niet zo vreemd want waarschijnlijk stond ook het overgrote deel van de Deurnenaren aan de kant van onze zuider- en oosterburen. Wel werd gemeld dat het gedrag, en zoo het schijnt ook de denkwijze van Rousseau inmiddels veranderd was, dat er volstrekt niets op hem was aan te merken, dat hij zich zelden of nooit in publieke gezelschap ophield en een stil en zedelijk gedrag had. Ondertussen trok Rousseau zich, waarschijnlijk gerugsteund door de Deurnenaren, weinig aan van het verbod en bleef gewoon zijn praktijk uitoefenen. De burgemeester kreeg het ultimatum om voor 15 januari 1832 de praktijk van Rousseau stil te laten leggen en daarvan kennis te geven aan Gedeputeerde Staten.

Landstorm[bewerken | brontekst bewerken]

Dat hij in Deurne op goede voet stond met de inwoners en bestuur blijkt wel uit het feit dat Rousseau in 1833 door het gemeentebestuur werd voorgedragen als kapitein van de Landstorm (een plaatselijke militie van hen die niet waren ingeloot voor de Nationale Militie). Als Belg kon hij geen dienst nemen in het nationale leger maar zijn nationaliteit was blijkbaar geen belemmering voor de Landstorm.

Gediplomeerd[bewerken | brontekst bewerken]

Inmiddels ondernam Rousseau met succes pogingen om alsnog zijn erkenning als arts te krijgen, op 30 april 1836 haalde hij in Leiden de vereiste papieren en keerde terug naar Deurne. Wel moest hij flink inleveren op zijn jaarsalaris, dat was inmiddels door de gemeente van 250 gulden teruggebracht naar 150 gulden. In dat jaar kreeg hij ook toestemming om zijn verloofde Jeannette Maes uit het Belgische Hasselt naar Deurne te halen. In een rapport uit 1838 werd over hem gezegd: is tamelijk geschikt voor zijn betrekking en neemt zijn functie redelijk waar.

In 1839 kocht hij van Godfried Charles voor 1.700 gulden een huis op de hoek van de huidige Stationsstraat en Pastoor Jacobsstraat, ongeveer ter hoogte van het huidige adres Stationsstraat 86. Bij het huis was ook een grote vijver, deze lag ongeveer op de huidige adressen Stationsstraat 90-94a.

In 1846 kreeg hij een officiële aanstelling als vaccinateur van de gemeentes Deurne en Liessel en Vlierden. Het leverde hem voor Vlierden 6 gulden per jaar op. Mogelijk heeft hij zich tussen 1841 en 1847 laten assisteren door dokter Willem Groos.

Vertrek naar Hasselt[bewerken | brontekst bewerken]

In mei 1849 verkocht hij zijn goederen in Deurne en vertrok hij naar het Belgische Hasselt; zijn Luiks diploma kwam hem daar goed van pas.

Onroerend goed van Dokter Rousseau
Benaming Kad.sectie Soort Oppervlak m²
Nieuwe Erven B 278 weiland 2.930
idem B 279 huis er erf 417
idem B 280 tuin 1.270
idem B 281 weiland 1.190
idem B 282 vijver 300


Voor een chronologisch overzicht van alle Deurnese huisartsen in de loop der tijd zie de lijst van alle Deurnese huisartsen.